هسته مدیریت رسانه (2)

نقش فناوری نرم رسانه، در تبدیل سوگ به حماسه و فقدان به حضور راهبردی

در جنگ تحمیلی سوم، جبهه استکبار از پیچیده‌ترین الگوریتم‌های فناوری نرم رسانه از مانند هوش مصنوعی، برای ایجاد هراس، یاس و تفرقه در میان ملت ایران استفاده کرد. فناوری نرم دشمن به دنبال آن بود که با «جایگزینی جلاد و شهید»، تجاوز صهیونیستی را «دفاع مشروع» و دفاع قهرمانانه ایران را «ماجراجویی» جلوه دهد. در مقابل، رسانه‌های متعهد با الهام از بصیرت علوی، به «آنتی‌تز» این جریان بدل شدند. شفاف‌سازی لحظه‌ای، استفاده از ظرفیت شبکه‌های اجتماعی بومی و روایتگری چهره‌به‌چهره، فناوری نرمی بود که توطئه دشمن را خنثی کرد. در واقع فناوری نرم رسانه در این نبرد چیستی و چگونگی غلبه غلبه «کلمه» بر «گلوله» را به ما آموخت. انتخاب هوشمندانه مجلس خبرگان در هفدهم اسفندماه و انتصاب حضرت آیه‌الله مجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر جدید انقلاب، آزمونی بزرگ برای فناوری نرم رسانه بود. دشمن سرمایه‌گذاری سنگینی برای ایجاد شکاف و القای بحران جانشینی، پس از شهادت امام خامنه‌ای(ره) کرده بود. اما رسانه‌های تراز انقلاب با بازخوانی سیره علمی و عملی ایشان و تبیین تداوم راه امامِ شهید، توانستند در کمترین زمان ممکن آرامش روانی را به جامعه بازگردانند. مهمترین و بارزترین مصداق رسانه در این دوره، حضور حماسی و پر شور آحاد ملت ایران در تجمعات خیابانی شبانه، با کارد فناوری نرم در «مدیریت بحران» و «تولید سرمایه اجتماعی» است. رسانه در اینجا وظیفه داشت نشان دهد که پرچم علمدار بر زمین نمانده و این انتقال قدرت، خود بخشی از اقتدار دفاع مقدس سوم است.

دفاع مقدس سوم، محصور در مرزهای ایران نیست. فناوری نرم رسانه‌ای باعث شد تا جنایات رژیم صهیونیستی و آمریکا در ابعادی بی‌سابقه به گوش جهانیان برسد. استفاده از قالب‌های هنری، تولیدات چندرسانه‌ای به زبان‌های مختلف و بهره‌گیری از ظرفیت «شهروند-خبرنگاران»، باعث شد تا موجی از انزجار عمومی علیه متجاوزان در پایتخت‌های غربی شکل بگیرد. این همان «قدرت نرمی» است که امام خامنه‌ای همواره بر آن پافشاری می‌کردند؛ قدرتی که می‌تواند محاسبات اتاق‌های فکر واشینگتن و تل‌آویو را بر هم بزند.

در نهایت باید گفت که اگر در دوران دفاع مقدس اول (دهه ۶۰)، سیم خاردار و کلاشینکف ابزار دفاعی ما بود، در دفاع مقدس سوم رسانه به عنوان خط مقدم نبرد نوین، «محتوای خلاقانه»، «روایت دست‌اول» و «فناوری‌های توزیع هوشمند»، تسلیحات استراتژیک ما هستند. بر اساس دیدگاه‌های امام سیدعلی خامنه‌ای(ره)، رسانه نه یک ابزار برای اطلاع‌رسانی صرف، بلکه «منبع تولید قدرت» است. ما در این نبرد نابرابر آموختیم که پیروزی نهایی نه در زمین، بلکه در دل‌ها رقم می‌خورد. فناوری نرم رسانه‌ای ایران امروز با تکیه بر معنویت و عقلانیت، به سطحی از بازدارندگی رسیده است که هیچ تهاجم نظامی قادر به شکستن اراده این ملت نخواهد بود. ما با قلم‌هایمان، با دوربین‌هایمان و با حضور فعال در فضای مجازی، راه امام شهیدمان را ادامه می‌دهیم و نشان خواهیم داد که در مکتب اسلام، شکست معنا ندارد.

عصر جدید، عصر حاکمیت روایت‌های الهی بر الگوریتم‌های شیطانی است و ایران اسلامی، طلایه‌دار این فناوری نرم در جهان معاصر است. این عبارت، در واقع فشرده‌ای از یک «مانیفست رسانه‌ای» در عصر هوش مصنوعی و جنگ‌های شناختی است. در دنیای امروز، قدرت دیگر تنها در دست کسی نیست که بمب بیشتری دارد، بلکه در دست کسی است که «روایت» قوی‌تری دارد. مهندسی افکار عمومی توسط غول‌های تکنولوژی و هوش مصنوعی غربی به ‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که با استفاده از غرایز، ترس‌ها و تعصبات، حقیقت را وارونه جلوه دهند، یأس بپراکنند و جوامع را از درون متلاشی کنند(همان چیزی که در جنگ تحمیلی سوم به عنوان تروریسم دیجیتال شاهدش بودیم).

روایت‌های الهی بر پایه «فطرت انسانی»، «صداقت» و «ارزش‌های متعالی» بنا شده است. روایت الهی یعنی تبیینِ همان نوری که در شهادت، ایثار و ایستادگی وجود دارد. این روایت به جای فریب دادن ذهن، به دنبال بیدار کردن روح است. ما در دورانی هستیم که «محاسبات مادی» (الگوریتم‌ها) در برابر «قدرت معنا» (روایت الهی) رنگ می‌بازند. از همین رو امام شهیدمان حضرت آیه الله امام خامنه‌ای(ره) در بیاناتشان تاکید داشتند که اگرچه دشمن ابزار پیشرفته‌تری دارد، اما چون روایتش «باطل» و ضد فطرت است، در بلندمدت فرو می‌پاشد. حاکمیت روایت الهی یعنی لحظه‌ای که روایت حقیقتِ یک واقعه، همچون روایت مظلومیت و در عین حال اقتدار ایران در دفاع مقدس سوم، از میان دیوارهای بلند سانسور الگوریتمیک عبور کرده، بر دل‌های مردم آزاده جهان می‌نشیند. اینجاست که «کلمه» بر «کد» پیروز می‌شود.

بنابراین فناوری نرم، یعنی تواناییِ تبدیل «ایمان» به «حرکت اجتماعی». ایران آموخته است که چگونه از ابزارهای مدرن (رسانه، هنر، فضای مجازی) برای ابلاغ پیامی کهن و اصیل استفاده کند. ایران اسلامی اولین کشوری است که به عنوان طلایه دار فناوری نرم، کاملا سیستماتیک در برابر «دیکتاتوری رسانه‌ای غرب» ایستاده، مدل جدیدی از «مقاومت رسانه‌ای»را، به دور از مصرف گرایی صرف تکنولوژی ارائه داده است. این مدل بر پایه«تکنولوژیِ استفاده از معنا برای شکستن بن‌بست‌های مادی»، ترندهای مجازی را مدیریت کرده، با جریان حقیقت خون شهید و اراده یک ملت بیدار، جامعه و ملت متحد را به سلامت از عصر فریب دیجیتال، به عصر بیداریِ دل‌ها عبور داده، و ایران اسلامی را قطب‌نمای این حرکت جدید می‌کند.