به سوی فهم فناوری نرم (۴)

بسم الله الرحمن الرحیم

به سوی فهم فناوری نرم (۴)

شاید برخی تصور کنند که مفهوم فناوری نرم مفهوم جدیدی است،در حالیکه بشر هزاران سال در حال ایجاد، استفاده و کسبِ منفعت از فناوری نرم بوده است. با این وجود، فناوری نرم به ندرت به طور نظام یافته تعمیم یافته و دسته بندی شده و آگاهانه به عنوان شکلی از فناوری، توسعه یافته است. بدلیل تاثیر زیادِ صنعتی شدن و دستاوردهای درخشانِ علوم طبیعی و فناوری و دستیابی مُفرط به ثروت مادی است که تاکید زیادی بر فناوری “بازسازی و کنترل طبیعت یا همان فناوری سخت ” داریم و از انجام تحقیقات کافی پیرامون فناوری هایی که دربرگیرنده خودِ بشر و رفتارهای انسانی هستند، غافل شده ایم. به علاوه، تا حدی که، فناوری نرمِ به رسمیت شناخته شده، به نوعی به عنوان یک عامل غیرفناوری به تصویر کشیده شده یا در دهه های اخیر از آن به عنوان جعبه سیاهی یاد شده که همه چیز را تحت پوشش قرار می دهد.این کوتاهی در درک ماهیتِ راستینِ فناوری، ما را از فهم و رفع چالش های پیش روی بشر در جامعه مدرن باز داشته است. فناوری نرم نیز همانند فناوری سخت به واسطه رشته ها ، سیستم های فنی و صنایع مختلف و از طریق تحقیقات ویژه در چند صدسال اخیر به وجود آمده است. صدها اثر پژوهشی پیرامون تاریخچه فناوری منتشر شده است؛ در حالی که آگاهی از پارادایم دیگر فناوری (فناوری نرم) حداقلی بوده است. تقریباً تا چندی قبل، هیچ تحقیق سازمان یافته ای در خصوص سیستم های فنی و صنایع مرتبط با فناوری نرم به عنوان یک رشته رسمی صورت نگرفته است. اکنون زمان پرده برداری و انجام تجزیه و تحلیل جامع، پژوهش نظام مند و کاربردی در حوزه فناوری نرم و صنایع نرم است.

مهدی حمزه پور

• دکتری مدیریت از دانشگاه علامه طباطبایی (ره)
• عضو هیات علمی گروه علوم تصمیم و سیستم های پیچیده دانشکده مدیریت دانشگاه امام صادق (ع)
• مدیر اندیشکده فناوری نرم دانشگاه امام صادق (ع)